Wanneer een vergunning nodig is
Of een activiteit vergunningplichtig is, hangt af van rijksregels en van het omgevingsplan van de gemeente. Voor een deel van het bouwen geldt een vergunningvrije categorie, bijvoorbeeld voor een aanbouw aan de achterkant binnen bepaalde maten. Het omgevingsplan kan daarnaast eigen regels stellen. In een overgangsperiode maken de oude bestemmingsplannen deel uit van dat omgevingsplan.
Twee procedures
| Kenmerk | Reguliere procedure | Uitgebreide procedure |
|---|---|---|
| Toepassing | De meeste aanvragen | Aangewezen gevallen, zoals bepaalde milieuactiviteiten of grote afwijkingen |
| Beslistermijn | 8 weken | 6 maanden |
| Verlenging | Eenmaal maximaal 6 weken | Eenmaal maximaal 6 weken |
| Inspraak vooraf | Geen | Ontwerpbesluit ligt 6 weken ter inzage voor zienswijzen |
| Rechtsbescherming | Bezwaar, daarna beroep | Direct beroep bij de rechtbank, alleen voor wie een zienswijze heeft ingediend of dat verschoonbaar niet deed |
Moet een ander bestuursorgaan instemmen, bijvoorbeeld bij een afwijking die raakt aan provinciaal beleid, dan kan de reguliere termijn langer zijn. De procedurebeschrijving van het Informatiepunt Leefomgeving geeft de details.
Geen vergunning van rechtswege
Onder de oude Wabo ontstond een vergunning van rechtswege als de gemeente te laat was. Onder de Omgevingswet is dat niet meer zo. De aanvrager die te lang wacht, kan de gemeente in gebreke stellen; daarna loopt de dwangsom bij niet tijdig beslissen en staat beroep bij de rechter open.
Inwerkingtreding
Een vergunning in de reguliere procedure treedt in de regel in werking op de dag na bekendmaking. Voor activiteiten met onomkeerbare gevolgen, zoals het kappen van een boom of slopen van een monument, treedt de vergunning pas vier weken na bekendmaking in werking. Die tijd is er om omwonenden de kans te geven een voorlopige voorziening te vragen.
Voor omwonenden
- Vergunningaanvragen en verleende vergunningen worden gepubliceerd, meestal via de gemeentelijke publicaties op overheid.nl.
- Bij de reguliere procedure begint de bezwaartermijn van zes weken op de dag na bekendmaking van de vergunning, niet na het moment dat de bouw begint.
- Wie belanghebbende is, hangt af van afstand, zicht en gevolgen zoals geluid, schaduw of verkeer.
- Een bezwaar schorst de vergunning niet; bouwen mag in beginsel doorgaan op eigen risico van de vergunninghouder.
Leges
De gemeente rekent leges voor het behandelen van een aanvraag. De hoogte staat in de legesverordening, vaak als percentage van de bouwkosten. Bij weigering of intrekking van een aanvraag is een gedeeltelijke teruggave vaak geregeld.
Voor de aanvrager
- Vooraf het omgevingsplan en de rijksregels raadplegen of een vooroverleg aanvragen.
- De aanvraag volledig indienen; bij een onvolledige aanvraag wordt de termijn opgeschort.
- De datum van ontvangst en de uiterste beslisdatum noteren.
- Na verlening de bezwaartermijn afwachten voordat onomkeerbare stappen worden gezet.